systemctl ile Servis Yönetimi: Başlatma, Durdurma, Log Okuma

Modern Linux dağıtımlarında (Ubuntu, Debian, AlmaLinux, CentOS) servisler systemctl komutuyla yönetilir. Servis adı dağıtıma göre değişebilir: Apache için Ubuntu/Debian'da apache2, AlmaLinux/CentOS'ta httpd kullanılır.

Temel komutlar

sudo systemctl status nginx      # durum
sudo systemctl start nginx       # başlat
sudo systemctl stop nginx        # durdur
sudo systemctl restart nginx     # yeniden başlat
sudo systemctl reload nginx      # ayarları bağlantıları koparmadan yükle
sudo systemctl enable nginx      # sunucu açılışında otomatik başlasın
sudo systemctl disable nginx     # otomatik başlamasın

Hata günlüklerini okuma

sudo journalctl -u nginx -n 50 --no-pager     # son 50 satır
sudo journalctl -u nginx -f                   # canlı izle (çıkış: Ctrl+C)

Servis başlamıyorsa systemctl status çıktısının altındaki hata satırları ve journalctl çoğu zaman nedeni gösterir.

Ayarı yeniden başlatmadan önce test edin

sudo nginx -t                    # nginx ayar sınaması
sudo apachectl configtest        # Apache ayar sınaması (Debian/Ubuntu'da: apache2ctl configtest)

Ayar dosyasında hata varsa yeniden başlatma servisi düşürebilir; önce test edin.

Sık görülen servisler

• Web: nginx, apache2 / httpd
• PHP: php8.x-fpm (sürüm numarası kuruluma göre değişir)
• Veritabanı: mysql / mariadb
• SSH: ssh (Debian/Ubuntu) / sshd (AlmaLinux/CentOS)